preload

Lekcja 16

Mój dzień od rana do wieczora.   Мой день с утра до вечера.

Lekcja próbna

Ciąg dalszy...


Spróbujmy teraz rozbudować to zdanie, mówiąc, że: "Zwykle moja mama pracuje od poniedziałku do piątku od 8 do 14".

Обычно моя мама работает с понедельника по среду с восьми до двух часов.
Zwykle moja mama pracuje od poniedziałku do piątku od ósmej do godziny drugiej.

"Понедельник" jest rzeczownikiem II deklinacji i odmienia się jak znany Ci już "stół" ("стол" - rzeczownik rodzaju męskiego zakończony na spółgłoskę), natomiast "środa" ("среда") jest rzeczownikiem rodzaju żeńskiego i należy do deklinacji pierwszej (odmienia się jak np. "книга"). W odniesieniu do dni tygodnia częściej używana jest konstrukcja "с... по...".
Myślę, że tytuł naszej lekcji nie jest dla Ciebie zagadką i wiesz, że oznacza on: "Mój dzień od rana do wieczora".

W naszym rozkładzie dnia doszliśmy już do popołudnia. A po południu:

Jemy obiad, czyli: "Мы обедаем" - znasz już odmianę.

A po obiedzie możemy odrabiać lekcje:

делать уроки
odrabiać lekcje

уроки - lekcje
делать - dosłownie oznacza "robić", ale w naszym wyrażeniu powiemy prędzej "odrabiać". "Делать" jest czasownikiem koniugacji I (końcówka "-ть", odmienia się jak chociażby czytać - "читать").

Możemy też spacerować, a więc:

гулять
spacerować

гулять - czasownik koniugacji I, odmienia się jak "читать" (końcówka "-ть"), występował już w naszych lekcjach

Albo też możesz pojeździć sobie dla przyjemności na rowerze. "Jeździć na rowerze" (dla przyjemności) to tak, jak "jeździć na łyżwach" czy "jeździć na nartach" (dla przyjemności). Omawialiśmy już ten czasownik i pewnie pamiętasz, że jest nim "кататься". Musisz tylko wiedzieć, że "rower" to:

велосипед
rower

A "кататься" powiemy po rosyjsku "на чём?" ("na czym?"), czyli rzeczownik stawiamy w miejscowniku. "Велосипед" jest rzeczownikiem rodzaju męskiego, zakończonym na spółgłoskę i należy do deklinacji II, a więc powiemy:

кататься на велосипеде
jeździć na rowerze (dla przyjemności)

Spróbujmy powiedzieć zdanie: "Po obiedzie jeżdżę na rowerze lub spaceruję".

po obiedzie / po południu - после обеда
lub - или

После обеда я катаюсь на велосипеде или гуляю.
Po obiedzie / Po południu jeżdżę na rowerze lub spaceruję.

Niektórzy po obiedzie robią zakupy (wcześniej mówiliśmy "iść na zakupy", a teraz - "robić zakupy") lub sprzątają mieszkanie. Po rosyjsku to będzie odpowiednio:

делать покупки
robić zakupy

покупки - zakupy - wspominaliśmy już o tym rzeczowniku
делать - robić - koniugacja I, końcówka "-ть"

i sprzątać mieszkanie:

убирать квартиру
sprzątać mieszkanie

убирать - sprzątać - czasownik koniugacji I (końcówka to "-ть", resztę umiesz już sam doskonale odmieniać, bo było już dość sporo czasowników tej koniugacji). Jeżeli chodzi o przypadek, jaki wymagany jest po tym czasowniku, to jest nim biernik ("убирать что?" - "sprzątać co?"), a w związku z tym, że mieszkanie w rosyjskim - jak już pamiętasz - jest rzeczownikiem rodzaju żeńskiego, zakończonym na "-a" i należącym do deklinacji I, dlatego powiemy właśnie "убирать квартиру".

Przetłumacz zdania i porównaj z odpowiedziami:

1. Często robię zakupy.

........................................

2. Po obiedzie zwykle sprzątamy mieszkanie.

........................................

3. Mój wujek często jeździ na rowerze (dla przyjemności).

........................................

4. Ty zawsze pracujesz od poniedziałku (w rosyjskim "poniedziałek" jest rodzaju męskiego - II deklinacja) do piątku (w rosyjskim "piątek" jest rodzaju żeńskiego - I deklinacja).

........................................

5. Mój kuzyn rzadko pracuje od 9 do 17.

........................................

1. Я часто делаю покупки.
2. После обеда мы обычно убираем квартиру.
3. Мой дядя часто катается на велосипеде.
4. Ты всегда работаешь с понедельника по пятницу.
5. Мой двоюродный брат редко работает с девяти до пяти.

Jak już pojeździłeś na rowerze czy pospacerowałeś, to czas na wieczorne czynności.
Wieczorem na pewno jesz kolację (chyba że się odchudzasz):

я ужинаю
jem kolację

Na temat tego czasownika już była mowa, jeśli nie pamiętasz jak się on odmienia, to zapraszam do lekcji 13.

"Po kolacji" powiemy po rosyjsku:

после ужина
po kolacji

"После ужина", a więc "po kolacji" możesz oglądać telewizję ("смотреть телевизор"), czytać książki ("читать книги") lub słuchać muzyki ("слушать музыку"). Powyższe zwroty poznałeś już w lekcji 10., a czasowniki w nich zawarte odmieniają się wg koniugacji I ("читать", "слушать" - końcówki "-ть") i wg koniugacji II ("смотреть" - końcówka "-ть").

Spytam Cię, co jeszcze robisz po kolacji:

Что ты ещё делаешь после ужина?
Co jeszcze robisz po kolacji?

ещё - jeszcze

A Ty możesz odpowiedzieć, że bierzesz prysznic:

Я принимаю душ.
Biorę prysznic.

принимаю - dosłownie oznacza "przyjmuję" (bezokolicznik to "принимать", końcówka "-ть") i odmienia się wg koniugacji I ze stałym akcentem na "a":

я принимаю, ты принимаешь, он / она / оно принимает
(dosł.) ja przyjmuję, ty przyjmujesz, on / ona / ono przyjmuje
мы принимаем, вы принимаете, они принимают
(dosł.) my przyjmujemy, wy przyjmujecie, oni przyjmują

Rzeczownik "принимать" w połączeniu w rzeczownikiem "душ" tworzy wyrażenie "brać prysznic".

A potem pozostaje nam tylko położyć się. Załóżmy, że robisz to codziennie o 21.30.

Powiesz:

Каждый день я ложусь в половине десятого.
Codziennie kładę się o wpół do dziesiątej.
каждый день
synonim ежедневно

ложусь - czasownik zwrotny (tak jak w polskim), należący do koniugacji II, oznacza "kładę się" (bezokolicznik to "ложиться"). Zobacz, jak się odmienia:

я ложусь, ты ложишься, он / она / оно лижится
ja się kładę, ty się kładziesz, on / ona / ono się kładzie
мы ложимся, вы ложитесь, они ложатся
my się kładziemy, wy się kładziecie, oni się kładą

Częściej jednak powiemy "kłaść się spać", niż samo "kłaść się", czyli:

ложиться спать
kłaść się spać

Mówiliśmy dziś o rutynowych czynnościach, które wykonujemy w ciągu dnia, a dokładniej o określonej porze dnia. W celu określenia jaką czynność kiedy wykonujemy bardzo przydatne okażą nam się wyrażenia:

каждое утро
co rano, każdego poranka

"Каждое" - słowo to poznałeś już w wyrażeniu "каждый день". Z tym, że w wyrazie "каждый" mamy końcówkę "-ый", ponieważ "dzień" jest rodzaju męskiego. Dla rodzaju nijakiego będzie "-ое", czyli tak, jak w omawianym przez nas wypadku.
Natomiast dla rodzaju żeńskiego końcówka będzie "-ая" ("каждая").

"Каждое утро" to inaczej:

по утрам
co rano, każdego poranka

Przyimek "по", oznaczający "po", wymaga po sobie celownika. W tym wypadku nasz rzeczownik jest w liczbie mnogiej, dlatego podaję Ci już gotową odmianę (liczby mnogiej rzeczowników jeszcze nie omawialiśmy). Całe wyrażenie przetłumaczymy oczywiście nie dosłownie, tylko tak, jak mówimy po polsku, a więc "co rano", "każdego poranka".

Natomiast "dziś rano" powiemy:

сегодня утром
dziś rano

Po obiedzie czy po południu to "после обеда", ale to już znasz. "Dziś po południu / po obiedzie" powiemy:

сегодня после обеда
dziś po południu / dziś po obiedzie

"Wieczorem" powiemy:

вечером
wieczorem

A "dziś wieczorem" powiemy tak:

сегодня вечером
dziś wieczorem

"Co wieczór" to po rosyjsku:

каждый вечер
co wieczór
lub
по вечерам
co wieczór, wieczorami

Jeżeli jakieś czynności wykonujesz tylko w określonym dniu tygodnia, na przykład w poniedziałki, to powiesz:

по понедельникам
co poniedziałek

To nie jest trudne. Wystarczy zapamiętać, że musimy powiedzieć "по" i do każdego dnia tygodnia dodać końcówkę "-ам" ("понедельник" - "понедельникам") lub samo "-м" dla dni tygodnia, które kończą się na "-а", na przykład "среда" - "по средам" (za wyjątkiem niedzieli - w tym przypadku powiemy "по воскресеньям" - za chwilę to usłyszysz) itp.

"Co poniedziałek" możemy powiedzieć tak:

каждый понедельник
co poniedziałek

To też nie jest trudne. Musimy tylko wiedzieć, że dzień tygodnia stawiamy w bierniku, a że poniedziałek, wtorek, czwartek są rodzaju męskiego lub nijakiego, to wiemy, że biernik jest taki sam jak mianownik. W przypadku rodzaju żeńskiego jest inaczej, biernik nie jest taki sam jak mianownik.
Środa, piątek i sobota są w rosyjskim rodzaju żeńskiego i powiemy to inaczej. Za chwilę usłyszysz jak.

каждый вторник
co wtorek
по вторникам
co wtorek
каждую среду
co środę
по средам
co środę
каждый четверг
co czwartek
по четвергам
co czwartek
каждую пятницу
co piątek
по пятницам
co piątek
каждую субботу
co sobotę
по субботам
co sobotę
каждое воскресенье
co niedziele
по воскресеньям
co niedzielę


Nasza długa lekcja dobiegła końca. Mam nadzieję, że materiał omawiany dziś nie sprawia Ci większych problemów. Oczywiście zachęcam do tak częstych powtórek, jak to tylko możliwe. Na koniec poproszę Cię o odpowiedzenie na poniższe pytania:

1. Что ты делаешь по утрам?

........................................

2. Что ты делаешь после обеда?

........................................

3. В котором часу ты ложишься спать?

........................................

4. Что ты обычно делаешь по субботам?

........................................

5. Что ты всегда делаешь по пятницам?

........................................

Myślę, że z łatwością odpowiedziałeś na moje pytania. Po dokładnym przestudiowaniu naszej lekcji, zapraszam do zrobienia przygotowanych przeze mnie ćwiczeń.

Пока!
Lila


Lekcja | Ćwiczenia | Ściąga




  Wszystkie lekcje Lekcja 17 Lekcja 17


Informacja o lekcjach próbnych
Lekcje próbne oraz próbne zestawy słownictwa służą do zapoznania się z możliwościami naszej platformy do nauki języków obcych. Lekcje te i zestawy są w pełni funkcjonalne, wymagają jedynie założenia konta i zalogowania się. Założenie konta jest bezpłatne i do niczego nie zobowiązuje.

Dzięki temu jako zalogowany użytkownik możesz bezpłatnie rozpocząć naukę z naszą platformą, a dopiero później zdecydować, czy chcesz ją kontynuować i wykupić pełny bezterminowy dostęp do wybranych kursów.